Optimale Combinaties van Kernelementen voor Optimale Uitkomsten
De Universiteit van Amsterdam is een onderzoek gestart om de effectiviteit van programma’s voor opvoedingsondersteuning die nog weinig zijn onderzocht beter in kaart te brengen. De volgende stap is om deze gegevens te analyseren en te vergelijken met de data van goed onderzochte en als effectief beoordeelde interventies voor opvoedingsondersteuning. Het doel is om met zo min mogelijk nieuw onderzoek zoveel mogelijk waardevolle kennis te vergaren over de impact van opvoedingsondersteuning. De oudercursus Opvoeden & Zo is een van de programma’s die daarvoor is geselecteerd. Het onderzoek gebeurt in samenwerking met praktijkpartners uit verschillende provincies en wordt gefinancierd door Zon Mw. Projectleider is Patty Leijten, universitair hoofddocent en programmagroep leider Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding van de Universiteit van Amsterdam.
De afgelopen jaren is de nodige kennis vergaard over welke interventies effectief zijn in het voorkomen of verminderen van problemen die het opgroeien en opvoeden van kinderen in positieve of negatieve zin beïnvloeden. Elementen die daarbij worden ingezet zijn:
- het versterken van de ouder-kindrelatie (o.a. stimuleren van positieve betrokkenheid);
- positieve bekrachtiging van gewenst gedrag en hanteren van ongewenst gedrag (training opvoedvaardigheden);
- stimuleren van ouderlijke zelfzorg (o.a. omgaan met opvoedstress, momenten van ontspanning);
- versterken van zelfvertrouwen en gevoel van opvoedcompetentie van ouders;
- psycho-educatie over de ontwikkeling van kinderen.
Het zijn elementen die ook in de oudercursus Opvoeden & Zo terug te vinden zijn.
Bij structuur gaat het over hoe een interventie of programma wordt aangeboden:
- individueel/groep/online/met meer of minder begeleiding,
- kwalificaties van de uitvoerende professionals,
- interventieduur
- gebruikte werkvormen (bijv. rollenspel of video).
Ook al is er de nodige kennis opgebouwd, toch zijn er nog kennishiaten over welke elementen nu eigenlijk het effect van een interventie bepalen. Het UVA onderzoeksproject wil daarop voortbouwen. Daarbij worden de in Nederland verzamelde onderzoeksgegevens van interventies voor opvoedingsondersteuning gebundeld met de gegevens van programma’s in buitenlands onderzoek. Het gaat daarbij om een meta-analyse van > 80 uitgevoerde interventies met meer dan 30 verschillende combinaties van kern- en structuurelementen. De aldus verkregen omvang van het databestand en de diversiteit aan gezinnen/opvoeders die er aan meewerken, maakt het mogelijk om een scherper inzicht te krijgen in de effectiviteit van in de praktijk ingezette interventies op verschillende uitkomsten en ook welke combinaties van elementen de meeste kans van slagen bieden op de beoogde effecten.
Doe mee!
Preventief op Maat ziet als meerwaarde van het onderzoek dat het informatie oplevert over de impact van preventieve interventies zoals de oudercursus Opvoeden & Zo. Tevens kan het inzicht bieden welke elementen en werkwijze daarin belangrijk zijn of verbetering behoeven. Dat kan het makkelijker maken om dit aanbod lokaal te kunnen behouden of aanpassen.
We hopen dat aanbieders/uitvoerders met een warm hart voor preventieve opvoedsteun bereid zijn om een bijdrage te leveren aan dit onderzoek door de inbreng van eigen inzichten en ervaringen evenals die van de deelnemende ouders. Samen met de UVA wordt gezocht naar eenvoudige en toegankelijke manieren om ouders te bevragen, met verschillende taalversies of gesproken taal om de drempel voor deelnemers aan de cursus zo laag mogelijk te maken met minimale belasting voor de cursusleiders. Het streven is om dit voorjaar te starten met het volgen van de eerste groepen.
Biedt jouw organisatie de oudercursus Opvoeden & Zo aan en ben je geïnteresseerd en of bereid om aan dit onderzoek mee te werken, meld je dan aan via info@preventiefopmaat.nl.

